LENFATİK DOLAŞIM SİSTEMİ VE LENFÖDEM

– Lenfatik sistemin iki temel fonksiyonu vardır.

1) Periferden venöz sisteme lenfatik sıvı taşınmasını sağlar.
2) Vücudu enfeksiyondan korumaya yardımcı olur.

Lenfatik sistem; lenfatik sıvı, lenf damarları, lenf düğümleri, dalak, timüs ve tonsilleri içeren lenfatik organlardan oluşur.
– Hücreler arasında kalan ve toplar damarlar vasıtasıyla emilemeyen yaklaşık %10 kadarlık sıvı lenf sistemi tarafından alınır.

Lenf sıvısı başlıca proteinleri, immün hücreleri, yağ ve atık hücreleri içerir. Lenf hem yüzeyel hem derin dokuların içinden geçen lenflere özel kılcal damarlar boyunca akar. Bir insanın lenfatik damarlarının etrafındaki kümelerde ya da zincirlerde yerleşmiş yaklaşık 650 adet lenf düğümü vardır. Lenf düğümlerinin çapları; normal durumlarda birkaç mm’den 1-2 cm ye kadardır. Aktif olduklarında ya da hastalık durumunda 8cm ye kadar büyüye bilir.

Lenf vücutta iç ve dış pompalama mekanizmaları sayesinde dolaşır. İç pompalama lenfatik damaların spontan kasılmalarıyla sağlanır. Eğer bu sistem yeterli gelmezse; lenfatik dolaşım,
kasların baskısı, arterlerin atımları ve masaj sayesinde sağlanır.

– Lenf, lenf düğümlerinden lenfatik gövde olarak adlandırılan daha geniş çaplı damarlara akar. Kapillerler -> prekollektörler -> kollektörler ->lenf düğümleri -> lenfatik gövde : bunlar
yüzeysel lenfatik dolaşım sistemi.
– Derin lenfatik damarlar ana arterlere paralel şekilde ve venlere eşlik ederek fasyanın derinlerine ulaşır ve kasları, kemikleri, eklemleri ve üst sağ kadran ve yüz hariç tüm vücut visserasını direne eder.
– Eğer derin dolaşım damarları ya da düğümleri ortadan kaldırılırsa tüm sıvı yüzeyel dolaşıma katılmak zorunda kalır. Bu durum konjesyona, sıvının damar dışına sızmasına ve ödeme neden olur.
– Vücudun alt kısmından kaynaklanan lenf, abdominal boşluğun lomber bölgesindeki sisterna chyli olarak adlandırılan dilate olmuş bir damarda toplanır. Siterna chyli abdominal aortanın
hemen sağ tarafında yaklaşık 6cm ye kadar genişler ve 12. torasik vertebra seviyesinde torasik kanalı oluşturmak üzere daralır. Sağ üst kadran hariç vücudun geri kalanından gelen lenf, daha kranialde torasik kanala dökülür. Torasik kanal sol subclavian vene dökülür. Sağ üst çeyrek kısmından alınan ven sağ subclavian vene dökülür.

 

LENFÖDEM:

Doku aralarında biriken lenfatik sıvı, lenfatik damarların taşıma kapasitesini aştığında lenfödem oluşur.
– Bu sıvı proteinden zengin olduğu için yumuşak doku şişliği şeklinde kendini gösterir.
– En sık ekstremitelerde ortaya çıkar fakat yüzde, boyunda ,karında ve genital bölgede de olabilir. Sebeplerine göre lenfödem ikiye ayrılır;
1) Primer Lenfödem; genellikle lenf damarlarının ve/ve ya lenf düğümlerinin anomalisi sonucu olur. Bening bir durumdur.
2) Sekonder Lenföde; herhangi bir yaşta oluşabilir. Lenf akımını engelleyen maling bir tümör, kırık
yada normal lenf akımının etrafında dokuda zedelenme ile olabilir.
– Lenfatik damarları ve lenf düğümlerini hasarlayan filariyazis hastalığı sonucu olabilir.
– Radyasyon tedavisi veya özellikle meme kanseri gibi durumlarda lenf düğümlerinin
çıkarılması nedeniylede olabilir.
– Ayrıca ekstremitelere sıkıca uzun süre turnike uygulamasıyla da olabilir.

– Erişkin yaşta oluşan lenfödemlerde malingite mutlaka akla gelmelidir.
– Lenfödem 4 evrede değerlendirilir.

 

TEDAVİ:

1) Cerrahi Müdahale:

İki tip işlem yapılabilir. Küçültme cerrahisi ve lenfatik dolaşım düzenlemesini
oluşturan işlemler
Kanıtlar küçültme cerrahisinin enfeksiyon ve zayıf yara iyileşmesi gibi belirgin yan etkileri
olduğunu göstermektedir
Lenfatik dolaşım düzenleme işlemlerinin etkisi de sınırlıdır.

2) İlaç Tedavisi:

Etkili bir farmakolojik tedavi yoktur. Enfeksiyon durumlarında antibiyotikler
kullanılabilir.
Bazen diüretik kullanımı önerilmektedir. Fakat sıvı damarların dışında olduğundan genellikle
etkisizdir.

3) Manuel Lenf Drenaj Masajı ve Kompresyon Giysileri:

Genellikle 40-90 dk kadar sürer
Çalışmaların çoğu meme kanserine bağlı sekonder lenfödemde yapılmıştır. Hastaların tedavisinde
etkili bulunmuştur.

4) Pnomatik Kompresyon Pompası:

Bu konudaki görüşler tartışmalı olmakla birlikte; çok gözlü manşonlara sahip kompresyon
cihazları tek gözlü manşonlara sahip cihazlara göre daha etkilidir.

 

 

Daha fazla bilgi almak ve tedavi sürecini başlatmak için hemen bizi arayabilir ve randevu oluşturabilirsiniz.